Anticoagulation in Advanced Chronic Kidney Disease: Navigating Uncertainty

Advanced chronic kidney disease (CKD) is characterized by a complex hemostatic state in which thrombotic and bleeding risks coexist. As kidney function declines, balancing thrombotic protection against bleeding risk becomes increasingly challenging. Although atrial fibrillation is common and associated with a high stroke risk in advanced CKD, the net clinical benefit of anticoagulation remains uncertain because this population has been largely excluded from pivotal randomized trials. Existing risk scores incompletely capture CKD-specific and dynamic determinants of both thrombosis and bleeding. Observational data suggest potential advantages of apixaban over warfarin, whereas evidence for other agents remains limited. Recent randomized evidence has reinforced the difficulty of extrapolating antithrombotic strategies from the general cardiovascular population to advanced CKD. Future research should prioritize CKD-specific risk prediction, inclusion of advanced CKD populations in randomized trials, and safer anticoagulant strategies, including factor XI/XIa inhibitors.

Keywords: Anticoagulation, Kidney, Warfarin, Apixaban, Rivaroxaban

İleri Evre Kronik Böbrek Hastalığında Antikoagülasyon: Belirsizliklerin Yönetimi

İleri evre kronik böbrek hastalığı (KBH), trombotik ve kanama risklerinin birlikte bulunduğu bir hemostatik durumla karakterizedir. Böbrek fonksiyonu azaldıkça, trombotik olaylardan korunma ile kanama riski arasındaki dengenin sağlanması giderek daha güç hale gelmektedir. Atriyal fibrilasyon ileri evre KBH'de sık görülmekte ve yüksek inme riskiyle ilişkili olmakla birlikte, bu hasta grubu temel randomize klinik çalışmalardan büyük ölçüde dışlandığı için antikoagülasyonun net klinik yararı belirsizliğini korumaktadır. Mevcut risk skorları, tromboz ve kanama riskinin KBH'ye özgü ve dinamik belirleyicilerini yeterince yansıtmamaktadır. Gözlemsel veriler apiksabanın varfarine kıyasla potansiyel avantajlarını düşündürürken, diğer ajanlara ilişkin kanıtlar hâlen sınırlıdır. Güncel randomize çalışmalar, genel kardiyovasküler popülasyondan elde edilen antitrombotik tedavi stratejilerinin ileri evre KBH hastalarına doğrudan uyarlanmasının güçlüğünü bir kez daha ortaya koymuştur. Gelecekteki araştırmaların, KBH'ye özgü risk prediksiyon modellerinin geliştirilmesine, ileri evre KBH hastalarının dahil edildiği randomize klinik çalışmalara ve faktör XI/XIa inhibitörleri gibi daha güvenli antikoagülan stratejilerin geliştirilmesine odaklanması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Antikoagülasyon, Böbrek, Varfarin, Apiksaban, Rivaroksaban